Kolejna odsłona jednego z najpopularniejszych wrocławskich wydarzeń literackich odbędzie się 22 sierpnia na osiedlu Borek. W 10. miejscach osiedla, 10. wyjątkowych głosów odczyta fragmenty 10. książek związanych z motywem przewodnim edycji. Co więcej, w każdym miejscu czytania odbędą się równolegle i będą powtórzone 10 razy. A to oznacza, że nie ma żadnej ustalonej odgórnie trasy uczestnictwa w wydarzeniu. Zwiedzasz i słuchasz jak chcesz.
Do odkrywania literatury zaprosi nas tym razem kurator Filip Zawada —pochodzący z Wrocławia artysta, którego działalność ma charakter wielowymiarowy i konsekwentnie przekracza granice między literaturą, muzyką i sztukami wizualnymi.
Hasłem przewodnim Europejskiej Nocy Literatury 2026 jest Wspólnota — jak odnaleźć to czego nigdy się nie zgubiło. Za jego pomocą Filip Zawada zaprosi nas do poznania literatury poruszającej tematykę wspólnotowości. Temat tegorocznych spotkań odwołuje się również do formuły naszego wydarzenia, które od lat przeżywamy razem.
Kolejna edycja Europejskiej Nocy Literatury odwiedzi wrocławski Borek. Wieczorem 22 sierpnia, w najciekawszych miejscach osiedla wspólnie wybierzemy się w literacką podróż.
Czasami wspólnota rodzi się między ludźmi, którzy przez wiele lat się nie zauważali, jednak przychodzi taki moment, że nie wypada już opierać się bliskości i dotąd dwie obce sobie osoby zaczynają się do siebie uśmiechać. Tak czasami się zdarza, że wspólna część wpada na nas nieoczekiwanie jak krążek hokejowy i trafia prosto w serce.
Innym razem czujemy wspólnotę kiedy razem związani jesteśmy wspólnym losem. Doświadczaliśmy tego podczas pandemii. Wtedy stajemy się częścią czegoś większego, podobnie jak wtedy, gdy czujemy pokrewieństwo patrząc na organizację pszczół. Wspólnotowość jest prostym efektem naszej stadnej natury.
Wspólnota to też ilość więzi jaką jesteśmy w stanie wytworzyć w danej sytuacji i nie musi być to miłość czasami wystarczy miłosność, albo szacunek. Czasem okazuje się, że trzeba niewiele – poczęstowanie bułką w przedziale kolejowym wystarczy, żeby poczuć się istotnym i przyjętym. Dzięki byciu razem łatwiej jest przeżyć żałobę, a radość w grupie jest większa od tej, którą celebruje się w pojedynkę. Razem mamy więcej mocy, czujemy się rozumiani i możemy podzielić się tym, co najdotkliwsze.
Wspólnotowość to również temat literacki – motyw przewodni Europejskiej Nocy Literatury – ale też atmosfera, która towarzyszy czytaniu. Na festiwalu nie tylko przeżywamy literaturę, ale doświadczamy jej wspólnie. Razem słucha się inaczej. Słucha się większą ilością uszu i we wspólnym poruszeniu. Po zakończonym czytaniu można podzielić się wrażeniami z kimś stojącym obok, a czasem wystarczy cisza w drodze do domu by czuć, że inni doświadczyli czegoś co jest nam podobne. Formuła festiwalu polega na czytaniu przez aktorów fragmentów tekstów dla szerszej publiczności. Nie sposób nie skojarzyć tego z historiami dziadków, którzy czytali książki na głos całej rodzinie. Czytanie zamieniało się w akt jednoczenia, rytuał gromadzenia i bycia. Tak budowały się więzi.
Dlaczego w tym momencie chciałem przypomnieć o ludzkiej stadności? Ponieważ żyjemy w czasach rozpadu starych porządków i to między innymi dzięki wspólnocie mamy zdolność do wskrzeszania nowych znaczeń i odzyskiwania równowagi.
Filip Zawada